Przejdź do treści

06 — Intelligence Framework

Insurance Intelligence System — Pełna architektura warstw analitycznych

Wersja: 1.0
Data: 2026-09-17
Autor: właściciel projektu + Claude Sonnet 4.6
Status: Zatwierdzony — podstawa schematu bazy danych


Zasady architektoniczne

  1. Warstwy 1-3 — dane twarde, porównywalne, zbierane automatycznie
  2. Warstwy 4-5 — dane mieszane, częściowo automatyczne, częściowo manualne
  3. Warstwy 6-7 — dane miękkie/pośrednie, głównie z sygnałów publicznych
  4. Każdy rekord ma: źródło, datę, metodę pozyskania, pewność (confidence score)
  5. Separacja segmentów — TU, bancassurance, multiagenci nigdy się nie mieszają

WARSTWA 1 — Pozycja rynkowa i wzrost

Makro — gdzie stoi TU na rynku. Źródło: KNF, PIU, NBP

1.1 Składka i udziały rynkowe

GWP total (składka przypisana brutto) — rynek i per TU
GWP life / non-life split
GWP per segment: komunikacyjne (OC/AC) / majątkowe / życie / zdrowie
Market share per TU — total, life, non-life
Dynamika GWP r/r — per TU i rynek
GWP/GDP — penetracja ubezpieczeń jako % PKB
GWP per capita — penetracja na mieszkańca
HHI (Herfindahl-Hirschman Index) — koncentracja rynku
Ranking top 10 TU per segment (life/non-life)

1.2 Składka per kanał dystrybucji

Agent wyłączny — % GWP i wartość
Multiagencja / broker — % GWP i wartość
Direct / online — % GWP i wartość
Bancassurance — % GWP i wartość
Inne kanały (affinity, embedded) — % GWP i wartość
Dynamika mix kanałowego r/r (które kanały rosną/maleją)
Produktywność per kanał (GWP / punkt sprzedaży)

1.3 Wzrost organiczny vs nieorganiczny

New business premiums — nowe polisy (nie renewals)
Renewal rate / retention rate portfela
Lapse rate — % rezygnacji przed terminem
M&A transakcje — akwizycje, fuzje, sprzedaże portfolio
Wejście na nowe segmenty / linie biznesowe
Ekspansja geograficzna — nowe rynki CEE
Partnerstwa strategiczne (embedded insurance, affinity)

1.4 Pozycja CEE i europejska

Udziały rynkowe w krajach bałtyckich
Pozycja na Ukrainie
Składka z operacji zagranicznych vs Polska
Kontekst grupy europejskiej (VIG, Talanx, Allianz, Generali)

WARSTWA 2 — Wyniki finansowe i rentowność

Core metrics — jak TU zarabia. Źródło: KNF, relacje inwestorskie TU

2.1 Underwriting — non-life (majątkowe i osobowe)

Loss ratio (szkodowość) = szkody / składka zarobiona netto
  — per linia: OC / AC / majątek / NNW / zdrowie
Expense ratio (wskaźnik kosztów) = koszty / GWP
  — acquisition cost ratio: koszty akwizycji / GWP
  — admin cost ratio: koszty administracyjne / GWP
Combined Ratio (COR) = loss ratio + expense ratio
  — benchmark: <90% świetnie, 90-95% dobrze, >100% problem
COR per segment: masowe / korporacyjne / OC / AC / pozakomunikacyjne
Wynik techniczny (technical result) per linia
Claims leakage — nieszczelność w procesie likwidacji szkód
Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe (adequacy ratio)
Wskaźnik reasekuracji: składka cedowana / GWP

2.2 Ubezpieczenia na życie (MSSF 17 od 2023)

CSM (Contractual Service Margin) — wartość przyszłych zysków z portfela
  — CSM z nowego biznesu (new business CSM)
  — Amortyzacja CSM (uwolnienie do P&L)
  — Ewolucja CSM kwartalnie (sygnał jakości portfela)
Insurance service result — wynik z usług ubezpieczenia
Operating margin — marża operacyjna per segment
  — grupowe i IK: benchmark >20%
  — indywidualne ochronne
  — inwestycyjne (unit-linked)
Persistency rate — % polis aktywnych po 1/2/5 latach
  — kluczowy sygnał jakości sieci sprzedaży
Mortality/morbidity ratio — realizacja vs założenia aktuarialne
Marża kontraktowa (CSM margin) per segment

2.3 Wyniki inwestycyjne

Investment yield — zwrot z portfela lokat
Struktura portfela: % obligacji / akcji / nieruchomości / cash
  — udział obligacji skarbowych PL
  — udział obligacji korporacyjnych
  — ekspozycja walutowa
Duration gap — ryzyko stopy procentowej
Wynik inwestycyjny alokowany do segmentów ubezpieczeniowych
Return on investment portfolio
Portfel główny vs unit-linked (osobno)

2.4 Wyniki całościowe (P&L i bilans)

Przychody z ubezpieczeń brutto / netto
Zysk netto (net profit) przypisany akcjonariuszom
ROE (Return on Equity) — zwrot z kapitałów własnych
aROE — skorygowany ROE (MSSF 17 adjustement)
EPS (Earnings per Share) — dla spółek giełdowych
DPS (Dividend per Share) — polityka dywidendowa
Total assets — aktywa razem
Equity — kapitały własne
Realizacja guidance / KPI strategicznych vs plan

WARSTWA 3 — Bezpieczeństwo, regulacje i ESG

Odporność — czy TU jest bezpieczne, compliant i zrównoważone

3.1 Kapitał i wypłacalność (Solvency II)

Solvency II ratio = środki własne / SCR
  — benchmark: >200% bardzo silny, 150-200% OK, <150% uwaga
SCR (Solvency Capital Requirement) — wymóg kapitałowy
Środki własne Tier 1 / Tier 2
ORSA wyniki (Own Risk and Solvency Assessment) — jeśli publiczne
Rating kredytowy: S&P / Moody's / Fitch / AM Best
  — poziom i outlook (stable/positive/negative/watch)
  — historia zmian ratingu
SFCR (Solvency and Financial Condition Report) — dane z raportu publicznego
Wpływ rewizji Solvency II 2027 (nowe wymogi od 01.2027)

3.2 Regulacje i nadzór KNF

Postępowania administracyjne KNF — komunikaty publiczne
Nałożone kary i sankcje KNF — kwoty i powody
Zalecenia nadzorcze — czy i jak realizowane
Rekomendacje sektorowe: Rekomendacja U (bancassurance), IDD
Skargi do Rzecznika Finansowego:
  — liczba skarg per TU
  — % skarg uznanych (na niekorzyść TU)
  — liczba skarg / 1000 polis (znormalizowany wskaźnik!)
UFG — dane z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego
Wyniki kontroli KNF (jeśli publiczne)

3.3 ESG i ryzyko klimatyczne

CSRD compliance status:
  — obowiązek od FY2024 dla dużych TU (>500 pracowników)
  — data pierwszego raportu CSRD
  — standard raportowania (ESRS)
Ryzyko katastroficzne (nat-cat exposure):
  — ekspozycja geograficzna na powodzie / huragany / grad
  — % portfela z coverage katastroficznym
  — rezerwy catXL
Climate transition risk w portfelu inwestycyjnym:
  — ekspozycja na "brown" assets
  — % green bonds / sustainable finance
  — Net Zero commitments i timeline
Ryzyko fizyczne klimatyczne (physical risk):
  — scenariusze EIOPA stress test klimatyczny
Social (S w ESG):
  — polityka diversity & inclusion
  — gender pay gap raportowany
  — inicjatywy społeczne (wolontariat, fundacje)
Governance (G w ESG):
  — skład rady nadzorczej
  — polityka wynagrodzeń zarządu
  — whistleblower procedures

WARSTWA 4 — Dystrybucja i model sprzedaży

Jak TU dociera do klientów — strategiczna przewaga konkurencyjna

4.1 Model agencyjny

Liczba agentów wyłącznych per TU (dane KNF/UFG)
Liczba OFWCA (Osób Fizycznych Wykonujących Czynności Agencyjne)
Produktywność agenta = GWP / liczba agentów
Attrition agentów — rotacja sieci (% odejść rocznie)
Struktura sieci: agenci wyłączni vs multiagenci vs brokerzy
Koszt utrzymania sieci agencyjnej / GWP
Nowi agenci rekrutowani rocznie
Programy lojalnościowe dla agentów

4.2 Bancassurance (osobna logika — kluczowy segment)

Partnerzy bankowi per TU:
  — nazwa banku, typ umowy (exclusive/non-exclusive)
  — data zawarcia i wygaśnięcia umowy (!)
  — szacowana składka z kanału
Składka bancassurance per bank-partner (jeśli publiczna)
Product split w kanale bankowym:
  — life ochronne (kredytowe, terminowe)
  — life inwestycyjne (unit-linked, SPE)
  — non-life (komunikacyjne, majątkowe, turystyczne)
Embedded insurance w produktach bankowych
Cross-sell ratio (ile produktów ubezpieczeniowych / klient banku)
Kluczowe umowy bancassurance i daty wygaśnięcia:
  — PZU ↔ PKO BP / Bank Pekao / Alior
  — Talanx (Warta) ↔ Bank Millennium
  — Allianz ↔ Santander (ex-AXA umowa)
  — TU X ↔ Credit Agricole / BNP Paribas

4.3 Direct i digital

Udział sprzedaży online w GWP total
Własna platforma vs porównywarki (mfind, rankomat, porównywarka.pl)
Quote-to-bind ratio — konwersja zapytań na polisy
Cost per Acquisition (CPA) w kanale digital
Liczba aktywnych użytkowników aplikacji mobilnej
Digital NPS (osobno od ogólnego NPS)
Czas wystawienia polisy online (STP — Straight-Through Processing)
% polis z self-service (bez interwencji agenta)

4.4 Broker i segment korporacyjny

Liczba brokerów partnerskich
Hit ratio — % wygranych przetargów korporacyjnych
Średnia składka na polisę korporacyjną
Top klienci korporacyjni (branże, nie nazwy)
Udział ubezpieczeń korporacyjnych w GWP total
Relacje z brokerami globalnymi (Marsh, Aon, WTW)

WARSTWA 5 — Klient i doświadczenie

Jak TU jest odbierane przez rynek — sygnały miękkie i twarde

5.1 Satysfakcja i lojalność

NPS (Net Promoter Score) — per TU jeśli publikowany
  — benchmark: sektor finansowy EU średnio 30-45
  — zmiana r/r ważniejsza niż wartość absolutna
Customer Satisfaction Score (CSAT)
Retention rate — % klientów odnawiających polisy
  — per linia: OC/AC/majątek/życie/zdrowie
  — benchmark: personal lines 85-88%
Churn rate — % odpływu klientów (1 - retention)
Customer Lifetime Value (CLV) per segment
Policy lapse rate — % polis rozwiązanych przed terminem

5.2 Cross-sell i głębokość relacji

Produkty per klient (policies per customer)
Cross-sell ratio — ile linii biznesowych per klient
Up-sell sygnały — rozszerzanie sum ubezpieczenia
Bundle rate — % klientów z pakietem produktów
Lifetime value per customer segment

5.3 Opinie i rankingi publiczne

Rzecznik Finansowy:
  — liczba skarg total per TU rocznie
  — % skarg uznanych na niekorzyść TU
  — ranking skarg / 1000 polis (kluczowy normalizer!)
Google Reviews — średnia ocena i liczba recenzji
Trustpilot / podobne platformy
Ranking Gazety Ubezpieczeniowej
Nagrody branżowe: Złota Polisa, Gepard Biznesu, inne
Certyfikaty jakości obsługi
Media sentiment — ton artykułów o TU (pozytywny/neutralny/negatywny)

5.4 Likwidacja szkód (claims experience)

Average Time to Settlement (ATS) — średni czas likwidacji szkody (dni)
  — per linia: OC / AC / majątek / życie
% szkód rozpatrzonych w terminie ustawowym (30/90 dni)
% szkód odrzuconych (declines ratio) — per linia
Declines ratio — sygnał agresywności w likwidacji
First Notice of Loss (FNOL) — % zgłoszeń online/mobile
% szkód z self-service (mojePZU, aplikacje)
Fraud detection rate — % fraudów wykrytych
Recovery yield — % odzysku z regresu
Claims leakage — szacowana nadpłata szkód

WARSTWA 6 — Dojrzałość technologiczna

Gdzie TU jest w transformacji cyfrowej — sygnały pośrednie

6.1 Core systems (systemy podstawowe)

Vendor systemu polisowego:
  — Guidewire (standard zachodni, cloud-native)
  — SAP Insurance
  — własny system legacy (ryzyko!)
  — Majesco / Sapiens / Duck Creek
Wiek platformy core — proxy ryzyka legacy
  — >15 lat = legacy risk, trudna zmiana
  — 5-10 lat = modernizacja możliwa
  — <5 lat = nowoczesny
Cloud adoption:
  — % workloadów w chmurze (AWS / Azure / GCP)
  — cloud-native vs lift-and-shift
  — on-premise vs hybrid vs full cloud
API-first architektura (sygnał: partnerstwa insurtechowe = API istnieją)
System likwidacji szkód (claims management system)
Data platform — hurtownia danych / data lake

6.2 AI i automatyzacja

Wdrożone AI use cases (z komunikatów prasowych, wywiadów CTO):
  — Underwriting: automatyczna wycena, scoring ryzyka
  — Claims: automatyczna likwidacja, photo AI, fraud detection
  — Sprzedaż: next best offer, chatbot, asystent agenta
  — Obsługa: NLP do e-maili, automatyczna dekretacja
  — Finanse: automatyczne raportowanie, reconciliation
STP rate (Straight-Through Processing):
  — % polis wystawianych bez udziału człowieka
  — benchmark 2025: liderzy osiągają 80-90% w personal lines
GenAI inicjatywy (z wypowiedzi zarządu):
  — asystent dla agentów / pracowników
  — generowanie dokumentacji
  — obsługa klienta (chatbot GenAI)
Liczba AI projektów (z raportów rocznych, wywiadów)
AI governance — polityka odpowiedzialnego AI

6.3 Sygnały transformacyjne (pośrednie)

Przetargi IT (Biuletyn Zamówień Publicznych):
  — dotyczy TU z kapitałem Skarbu Państwa (PZU, PKO Ubezpieczenia)
  — wartość przetargów IT proxy budżetu technologicznego
Vendor announcements:
  — Guidewire / Sapiens / Majesco press releases o wdrożeniach
  — AWS / Azure / GCP case studies z polskimi TU
LinkedIn job postings (proxy budżetu IT):
  — liczba aktywnych ofert: CTO / Data Engineer / ML Engineer / Cloud
  — dynamika r/r (rośnie = inwestuje, spada = cięcia)
  — seniority poszukiwanych (senior = duże projekty)
Partnerstwa insurtechowe:
  — z kim budują (nazwy vendorów i insurtechów)
  — co budują (obszar: claims / underwriting / distribution)
IT budget jako % GWP (rzadko publikowany, ale czasem w wywiadach)
Certyfikaty technologiczne (ISO 27001, SOC 2)

6.4 Wyzwania technologiczne (sygnały negatywne)

Awarie systemów / przestoje:
  — doniesienia medialne o niedostępności systemów
  — skargi klientów na social media o braku dostępu
Opóźnienia w projektach transformacyjnych:
  — wywiady zarządu: "pracujemy nad...", "planujemy..."
  — wieloletnie "planowane" projekty = sygnał problemu
Odejścia CTO/CIO:
  — zmiana CTO = często sygnał konfliktu o kierunek tech
Cybersecurity incydenty:
  — naruszenia bezpieczeństwa danych (UODO, media)
  — kary UODO za naruszenia RODO
Kary regulacyjne za problemy IT/data
Technical debt indicators:
  — długi czas wdrożenia nowych produktów (>6 miesięcy = legacy)
  — niemożność integracji z nowymi kanałami sprzedaży

WARSTWA 7 — Kapitał ludzki i kultura organizacyjna

Najtrudniejsza do skopiowania przewaga — ludzie i kultura

7.1 Zarząd i C-suite (intelligence o ludziach)

Skład zarządu per TU:
  — imię, nazwisko, rola, data powołania
  — poprzednie stanowiska (background)
  — wykształcenie (aktuariat / finanse / tech / consulting)
Zmiany w zarządzie — KLUCZOWY SYGNAŁ:
  — nowy CEO: skąd przyszedł = kierunek strategii
  — odejście CFO: sygnał problemów finansowych lub restrukturyzacji
  — nowy CTO z big tech: sygnał poważnej transformacji
Tenure (długość kadencji):
  — CEO <2 lata = zmiana kursu możliwa
  — CEO >5 lat = stabilność lub stagnacja
Wynagrodzenia zarządu (z raportów rocznych spółek giełdowych):
  — fixed + variable
  — KPI powiązane z wynagrodzeniem (co zarząd optymalizuje!)
Powiązania z grupą macierzystą:
  — zarząd lokalny vs wysłany z centrali europejskiej
  — autonomia decyzyjna polskiego TU

7.2 Workforce metrics

Liczba pracowników total — per TU i dynamika r/r
Struktura zatrudnienia:
  — sprzedaż / IT / operacje (likwidacja szkód) / aktuariat / finanse
Stosunek pracownicy IT / total pracownicy:
  — proxy dojrzałości technologicznej
  — benchmark 2025: liderzy digital mają >15% w IT
Rotacja (attrition rate):
  — % odejść rocznie
  — Glassdoor rating (proxy kultury i attrition)
  — LinkedIn data: ile osób odeszło z TU X (jeśli dostępne)
Employer brand:
  — Glassdoor rating (skala 1-5)
  — LinkedIn follower count i engagement
  — Ranking pracodawców (Najlepszy Pracodawca, GPTW)

7.3 Talent jako sygnał strategiczny

LinkedIn job postings — analiza ofert pracy:
  — Data Science / ML Engineer → inwestycja w AI
  — Cloud Architect / DevOps → modernizacja infry
  — Claims Automation → transformacja likwidacji
  — Digital Sales / UX → inwestycja w direct/digital
  — Actuary + Python/R → nowoczesny aktuariat
Rekrutacje z insurtechów / big tech / consulting:
  — z Google/Amazon → poważna transformacja tech
  — z McKinsey/BCG → restrukturyzacja strategiczna
  — z konkurencji → przejęcie know-how
Programy talentowe:
  — graduate programs, staże, akademie
  — współpraca z uczelniami (SGH, UW, Politechniki)
  — instytuty aktuarialne i certyfikacje
Upskilling inicjatywy:
  — programy AI literacy dla pracowników
  — certyfikacje cloud (AWS/Azure)

7.4 Kultura i wartości

Nagrody i certyfikaty pracodawcy:
  — Great Place to Work
  — Najlepszy Pracodawca (Aon)
  — Top Employer Institute
ESG w polityce HR:
  — gender diversity w zarządzie (%)
  — pay gap raportowany
  — DEI (Diversity, Equity, Inclusion) inicjatywy
Wellbeing programy (sygnał retencji)
Inicjatywy społeczne (CSR, wolontariat)
Kultura innowacji:
  — hackathony, innovation labs, startup partnerships
  — wewnętrzne programy innowacyjne

Mapa źródeł danych per warstwa

Warstwa Źródła automatyczne Źródła manualne
W1 Rynek KNF kwartalnik, PIU statystyki -
W2 Finanse KNF, relacje IR (PDF scraping) Korekty MSSF17
W3 Regulacje KNF komunikaty, SFCR, UODO Ocena eksperta
W4 Dystrybucja KNF/UFG rejestry agentów Daty umów bancassurance
W5 Klient Rzecznik Finansowy, Google NPS (rzadko publiczny)
W6 Technologia LinkedIn, BZP, vendor PR, media Ocena dojrzałości
W7 Ludzie LinkedIn, raporty roczne, Glassdoor Ocena zarządu

Priorytety wdrożenia

Faza 1 (MVP — teraz)

  • W1: GWP, market share, channel mix (KNF)
  • W2: COR, loss ratio, wynik netto, ROE (KNF + IR)
  • W3: Solvency II ratio, skargi RF (publiczne)
  • W5: Skargi Rzecznika Finansowego (publiczne)

Faza 2

  • W1: Pełna struktura kanałów dystrybucji
  • W2: Pełne dane MSSF 17 per segment
  • W4: Model dystrybucji, bancassurance monitoring
  • W6: LinkedIn job postings monitoring, vendor signals

Faza 3

  • W3: ESG / CSRD tracking
  • W6: Pełny technology maturity scoring
  • W7: C-suite intelligence, workforce analytics

Scoring dojrzałości technologicznej (Warstwa 6)

Każde TU otrzymuje score 0-100 oparty na sygnałach:

CORE SYSTEMS (30 pkt):
  +10 — cloud-native lub cloud-first platforma
  +10 — znany nowoczesny vendor (Guidewire, Sapiens)
  +10 — potwierdzone API partnerships z insurtechami
  -10 — system >15 lat bez migracji (legacy penalty)

AI & AUTOMATION (30 pkt):
  +10 — potwierdzone AI w underwritingu lub claims
  +10 — GenAI inicjatywy (asystent, chatbot)
  +10 — STP rate >50% (jeśli publikowany)

TALENT & INVESTMENT (20 pkt):
  +10 — >10 aktywnych ofert Data/AI/Cloud na LinkedIn
  +5  — CTO z background tech (nie insurance)
  +5  — partnerstwa z uczelniami / insurtechami

RISK SIGNALS (20 pkt):
  -10 — publiczne awarie systemów (ostatnie 12 mies.)
  -10 — odejście CTO bez następcy
  -5  — kary regulacyjne za problemy IT/data
  +10 — brak sygnałów negatywnych = +10

Scoring dojrzałości ESG (Warstwa 3.3)

REPORTING (30 pkt):
  +15 — opublikowany raport CSRD/ESG
  +10 — zgodność z ESRS
  +5  — zewnętrzna weryfikacja raportu

CLIMATE RISK (30 pkt):
  +15 — publiczna strategia klimatyczna z celami
  +10 — ORSA uwzględniający scenariusze klimatyczne
  +5  — green bonds / sustainable finance w portfelu

GOVERNANCE (20 pkt):
  +10 — ESG KPIs w wynagrodzeniu zarządu
  +10 — komitet ESG w radzie nadzorczej

SOCIAL (20 pkt):
  +10 — raportowanie gender pay gap
  +10 — certyfikat pracodawcy (GPTW, Top Employer)